Zależą one od jej umiejscowienia i czasu trwania choroby. Pierwszym objawem jest zazwyczaj uczucie pobolewania lub nieokreślonego dyskomfortu w okolicy pachwiny po wysiłku fizycznym, uciążliwym kaszlu lub wydaleniu stolca. Wtedy przepuklina zaczyna wpuklać się do kanału pachwinowego. Jeszcze nie jest ani widoczna ani wyczuwalna. W kanale pachwinowym istnieją dwie drogi dla przepukliny. Pierwsza to droga przez cały kanał w stronę worka mosznowego. To przepuklina skośna. Druga droga niejako "na skrót" wiedzie bezpośrednio do ściany brzucha i nie schodzi do moszny. To przepuklina prosta. Obie powiększając się stają się widoczne w postaci uwypuklenia początkowo bez trudu cofającego się samoistnie, bądź po lekkim ucisku. Przepuklina skośna powiększając się schodzi w kierunku jądra. W skrajnych przypadkach w worku mosznowym znajduje się kilka pętli jelitowych. Nie trzeba chyba nadmieniać, że operacje przepuklin zaawansowanych są o wiele trudniejsze i obarczone większą możliwością powikłań. Przepukliny udowe ujawniają się pod postacią uwypuklenia tuż poniżej pachwiny. Często pierwszym ich objawem jest uwięźnięcie, o którym jeszcze opowiemy.

Inne stosunkowo częste przepukliny brzuszne to przepukliny pępkowa i kresy białej. Istnieje jeszcze wiele rodzajów przepuklin w obrębie brzucha, lecz są one niezwykle rzadkie a ich rozpoznanie przed operacją z powodu powikłań jest praktycznie niemożliwe. Jak wspomnieliśmy pępek stanowi miejsce o słabszej konstrukcji, stąd może stać się wrotami przepuklin. Objawem jest powiększające uwypuklenie w samym pępku lub tuż obok niego. Nie operowane powiększa się. Opisywano przepukliny pępkowe wielkości piłki plażowej. Kresa biała to linia pomiędzy pępkiem a końcem mostka. Tu łączą się mięśnie z obu stron brzucha. W tym miejscu konstrukcja jest również nieco słabsza i mogą powstać wrota przepukliny. Objawem może być nietypowy ból, brany niekiedy z objaw na przykład choroby wrzodowej. Pojawienie się uwypuklenia rozstrzyga rozpoznanie.

Jeżeli przepuklina pojawiła się, pewne jest że nie zniknie. Wręcz przeciwnie będzie się powiększać, a dolegliwości z nią związane będą się nasilać. Jednak nie samo istnienie przepukliny czy nawet efekt kosmetyczny stanowi problem. Największe niebezpieczeństwo to powikłania.

Wspomnieliśmy, że zawartość przepukliny najczęściej stanowią jelita. Jeżeli wrota są szerokie jelita mogą swobodnie poruszać się w worku przepuklinowym. Taką przepuklinę zawsze można wepchnąć do brzucha. Jest to przepuklina odprowadzalna. Z czasem jednak w samej przepuklinie i jej okolicach zaczynają powstawać zrosty i mimo ucisku nie można już odprowadzić przepukliny do jamy brzusznej. Powstaje w ten sposób przepuklina nieodprowadzalna. Jednak nawet w takiej przepuklinie, niekiedy monstrualnie dużej, przesuwanie pokarmu w jelitach jest niezaburzone.

Największe niebezpieczeństwo powstaje, gdy na skutek ucisku jelit we wrotach dochodzi do zatrzymania pasażu jelitowego czyli niedrożności mechanicznej a następnie martwicy i przedziurawienia jelit. To objawy przepukliny uwięźniętej. Tu pomoc chirurga jest nieodzowna i liczą się nawet minuty aby ograniczyć rozległość zmian martwiczych jelita. Zwlekanie z operacją zawsze prowadzi do śmierci. Odwlekanie planowej operacji również naraża na niebezpieczeństwo wystąpienia uwięźnięcia, które w przypadkach osób starszych i obciążonych innymi chorobami stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Jasno więc widać, że przepuklina to nie tylko defekt kosmetyczny czy nieprzyjemna dolegliwość, ale i choroba mogąca zakończyć się fatalnie.

Po pierwsze należy stwierdzić, że nie ma innego sposobu wyleczenia przepukliny jak operacja. Wszelkiego rodzaju pasy przepuklinowe powinny być stosowane tylko u chorych, którzy z jakiś względów nie mogą być operowani. Leczenie przepuklin stanowiło problem już w starożytności. W pismach Hipokratesa, Galena czy lekarzy arabskich znajdujemy opisy samej choroby jak i jej leczenia.

Niestety aż do drugiej połowy XIX wieku operacje te nie miały wiele wspólnego z prawidłowym postępowaniem. Dokładne poznanie anatomii i dróg powstawania przepuklin, umożliwiło ojcu współczesnej chirurgii przepuklin, Włochowi Eduardo Bassiniemu zaproponowanie operacji, która zrewolucjonizowała leczenie. Od tego czasu opisano ponad 150 typów zabiegów. Metoda Bassiniego polega na dokładnym zszyciu ubytków w powięzi, które stanowią wrota przepukliny. Odmiany tej metody jak na przykład sposób Shouldice'a, Girarda czy Halsteda polegają na zastosowaniu różnych rodzajów szwu, sposobu i kolejności zeszywania tkanek. Wspólna ich cecha jest zbliżanie własnych tkanek pacjenta pod pewnym napięciem. Metody te nazywany napięciowymi naprawami przepuklin.

Już w Średniowieczu usiłowano zaopatrzyć przepukliny za pomocą różnego rodzaju materiałów, których zadaniem miało być zamknięcie wrót. Niestety brak znajomości sterylizacji skazywał te metody na niepowodzenie. W XIX i XX wieku podjęto próby wykorzystania powięzi z innych miejsc organizmu ludzkiego, lub pochodzenia zwierzęcego. Dopiero opracowanie w drugiej połowie naszego stulecia materiałów syntetycznych nie powodujących reakcji organizmu umożliwiło wprowadzenie zupełnie nowego typu operacji przepuklin. Ubytek w powięzi uzupełniano siatkami z tworzyw sztucznych, zamykając wrota przepuklinowe bez napięcia. Te operacje nazywamy beznapięciowymi naprawami przepuklin. Należy tu na przykład operacja Lichtesteina czy Rutkowa. Siatka po pewnym czasie zrasta się z otaczającymi tkankami stwarzając mocna zaporę przed nawrotem schorzenia.
Rozwijająca się dynamicznie laparoskopia wkroczyła także do chirurgii przepuklin. W tych przypadkach zawsze umieszcza się siatkę od wewnętrznej strony ściany brzucha. Wyniki tych operacji są dobre, lecz pewną wadą jest wysoka cena oraz konieczność znieczulenia ogólnego w każdym przypadku. Wspomniane powyżej operacje zarówno napięciowe, jak i beznapięciowe można i zazwyczaj wykonuje się w znieczuleniu miejscowym.

Reasumując rodzaje operacji można stwierdzić, że nie ma jednej pewnej metody zaopatrzenia przepukliny. Do każdego przypadku należy podejść indywidualnie i wraz z chirurgiem ustalić rodzaj operacji i znieczulenia.

Po operacjach przepuklin zdarzają się ich nawroty. Jest to przykry problem, zarówno dla operowanego jak i dla chirurga. Nawrót może wynikać z dwu przyczyn: błędu operatora, lub częściej wrodzonego osłabienia tkanek w operowanej okolicy. W operacjach nawrotów zazwyczaj stosuje się już siatki, a metoda laparoskopowa znajduje tu szerokie zastosowanie. Przyjmuje się, że w dobrych ośrodkach zajmujących się chirurgią przepuklin, nawroty nie powinny przekraczać 3-5%.

Blizna pooperacyjna stanowi miejsce osłabione powstałe na skutek działania chirurga. Po operacjach w obszarze jamy brzusznej mogą wystąpić dwa powikłania. Pierwsze to ewentracja czyli po polsku wytrzewienie. Polega ona na całkowitym rozejściu się rany pooperacyjnej, często również zerwaniu szwów skórnych i wydostaniu się jelit na zewnątrz. Zjawisko to występuję zazwyczaj po ciężkich operacjach u bardzo wyniszczonych chorych np. po wycięciu nowotworu lub innych poważnych interwencjach.

Jeżeli nie dochodzi do więźnięcia jelit, należy odczekać okres powrotu chorego do całkowitego zdrowia po poprzednim zabiegu. Wtedy planowo wykonujemy zabieg. Jeśli od operacji będącej przyczyną przepukliny minęło wiele lat, a chory jest otyły, musi schudnąć kilkanaście kilogramów, uregulować cukrzycę (jeśli ją ma), doprowadzić do jak najlepszego stanu swoje serce i płuca. Operacje zaawansowanych przepuklin pooperacyjnych są niezwykle trudne. Zdarza się, że po kilkunastu latach całe trzewia przemieszczają się do przepukliny, a próba ich ponownego umieszczenia w brzuchu jest niemożliwa. W operacjach przepuklin pooperacyjnych stosuje się zeszycie tkanek, lub częściej siatki uzupełniające niekiedy duże ubytki. Nie należy zwlekać z operacją, gdyż tu jak w żadnym rodzaju przepukliny czas działa na niekorzyść.
Na zakończenie jeszcze jeden rodzaj przepukliny, choć nieco innego rodzaju. To przepuklina rozworu przełykowego. Klatka piersiowa oddzielona jest od jamy brzusznej mięśniem zwanym przeponą. Rozwór przełykowy to miejsce w przeponie, gdzie przełyk przechodzi do brzucha. Czasami rozwór ulega rozszerzeniu i żołądek wpukla się do klatki piersiowej powodując uczucie zgagi czy bólu za mostkiem. W większości przypadków zastosowanie leków przynosi poprawę. Gdy objawy nie ustępują można wykonać zabieg polegający na umocowaniu żołądka i zwężeniu rozworu.

1. Przepukliny to częste schorzenie, mogące wystąpić u każdego z nas.
2. Nie zwlekajmy z wizytą u chirurga, gdy zauważymy niepokojące objawy.
3. Nie stosujmy sami pasów czy innych metod leczenia. Współczesna chirurgia dysponuje arsenałem niezawodnych operacji.
4. Zaawansowany wiek, czy współistniejące choroby nie są zazwyczaj przeciwwskazaniem do zabiegu. Razem z chirurgiem na pewno znajdziemy typ operacji i znieczulenia odpowiedni dla nas.